Home Inspiratie Mentale gezondheid Blog: mentale gezondheid: tips voor rust en balans

Mentale gezondheid: tips voor rust en balans

Jessica van Harlingen

Redacteur

Gewijzigd op 27 oktober 2026 om 14:32

Gepubliceerd op 21 januari 2025 om 15:52

Een volle agenda, een paar onrustige nachten of een periode waarin alles net wat zwaarder voelt: het kan iedereen overkomen. Ligt u ’s avonds langer wakker dan u zou willen of merkt u dat uw energie sneller op is? Hoe u zich voelt, hangt samen met veel dingen: daglicht, slaap, spanning en uw hormonen. In dit artikel leest u hoe die factoren elkaar beïnvloeden en wat u zelf kunt doen om beter in uw vel te zitten.

Wat is mentale gezondheid?

Mentale gezondheid gaat over hoe u zich voelt, hoe u denkt en hoe u met de dagelijkse dingen omgaat. Een slechte dag of een drukke periode hoort erbij. Mentaal gezond zijn betekent vooral dat u tegenslagen kunt opvangen, dat u weer opknapt na een zware week en dat u kunt genieten van de dingen die u belangrijk vindt.

Uw mentale gezondheid staat niet vast. Die beweegt mee met wat er in uw leven gebeurt, maar ook met het seizoen, met hoe u slaapt en met hoeveel spanning u ervaart. Daarover leest u hieronder meer.

Daglicht, ritme en uw stemming

Licht heeft invloed op hoe u zich voelt. Uw lichaam heeft een biologische klok: een ritme van ongeveer 24 uur. Licht is voor die klok het belangrijkste signaal. Krijgt u weinig daglicht binnen, dan raakt uw ritme sneller van slag. U wordt eerder moe, komt ’s ochtends moeilijker op gang en voelt zich soms wat somberder. Dat kan gebeuren als de dagen korter zijn, maar ook als u veel binnen zit, in ploegendiensten werkt of op wisselende tijden naar bed gaat.

Herkent u dit?

U heeft minder energie dan u gewend bent.
U slaapt meer, maar voelt zich niet uitgerust.
U heeft meer trek in zoet eten of in brood en pasta.
U heeft minder zin om af te spreken of iets te ondernemen.
U voelt zich sneller somber of prikkelbaar.

Merkt u dit vooral in de herfst en winter? Dan wordt het vaak een herfst- of winterdip genoemd. De klachten verdwijnen dan als de dagen weer langer worden.

Zo houdt u uw ritme op peil

Ga elke dag naar buiten, het liefst tussen 11.00 uur en 15.00 uur. Ook als het bewolkt is, krijgt u buiten veel meer licht binnen dan in huis.
Blijf in beweging. Een stevige wandeling, een fietstocht of een sportles helpt om uw energie op peil te houden. Het advies voor volwassenen is minstens 2,5 uur per week matig intensief bewegen, verdeeld over meerdere dagen.
Houd een vast ritme aan voor opstaan, eten en naar bed gaan. Ook in het weekend.
Blijf afspreken, ook als u er weinig zin in heeft. Contact met anderen doet veel voor hoe u zich voelt.
Eet gevarieerd, met genoeg groente, fruit, volkoren producten en vis.

Herfstdip: wat u kunt doen

Waarom u zich moe voelt en wat u eraan kunt doen

Lees meer

De overgang en mentale klachten

Uitleg en tips om uw mentale veerkracht te verbeteren

Lees meer

Vitamines en kruiden voor uw stemming

Ook uw voeding speelt een rol. Vitamine B1, vitamine B6 en vitamine B12 zijn bijvoorbeeld goed voor de gemoedstoestand. U vindt ze onder meer in volkoren granen, peulvruchten, vlees, vis, eieren en zuivel.

Wilt u uw stemming extra ondersteunen? Dan kunt u ook kiezen voor een supplement met kruiden. Saffraan (Crocus sativus) helpt bij het behouden van een positieve stemming¹ en draagt bij aan emotionele balans¹. Rozenwortel (Rhodiola rosea) ondersteunt bij het verbeteren van de gemoedstoestand¹. Fytostar Saffratonine^® combineert saffraan met vitamine B1, B3, B6, B8 en B12. In Valdispert Positieve Stemming Dragees zitten rozenwortel, valeriaanwortel en de vitamines B1, B3, B5 en B12.

Fytostar Saffratonine®

Met saffraan-extract en vitamine B-complex

Lees meer

Valdispert Positieve Stemming Dragees

Met rozenwortel, valeriaanwortel en vitamine B

Lees meer

Slaap: de basis voor hoe u zich voelt

Slaap en stemming hangen nauw samen. Na een slechte nacht bent u sneller prikkelbaar, kunt u zich minder goed concentreren en lijkt alles net wat zwaarder. Tijdens de slaap herstelt uw lichaam en verwerken uw hersenen de indrukken van de dag. Slaapt u een tijd slecht, dan merkt u dat overdag.

Hoe uw slaap werkt

Twee dingen bepalen wanneer u slaperig wordt. Allereerst uw slaapdruk: hoe langer u wakker bent, hoe groter de behoefte aan slaap. Daarnaast uw biologische klok. Wordt het donker, dan maakt uw lichaam melatonine aan. Dat is een hormoon dat uw lichaam laat weten dat het tijd is om te gaan slapen. Spanning kan die signalen overstemmen. U bent dan moe, maar uw hoofd staat nog aan.

Herkent u dit?

U ligt lang wakker voordat u in slaap valt.
U wordt ’s nachts vaak wakker en kunt moeilijk weer inslapen.
U ligt in bed te piekeren.
U wordt ’s ochtends niet uitgerust wakker.

Tips voor een betere nachtrust

Ga op vaste tijden naar bed en sta op vaste tijden op.
Dim ’s avonds de lichten en leg uw telefoon een uur voor het slapen weg.
Drink in de middag en avond geen koffie, cola of energiedrank meer. Cafeïne blijft uren in uw lichaam.
Wees zuinig met alcohol. U valt er misschien sneller door in slaap, maar u slaapt lichter en wordt vaker wakker.
Beweeg overdag, maar sport liever niet intensief vlak voor het slapengaan.
Zorg voor een koele, donkere en stille slaapkamer.
Ligt u voor langere tijd wakker? Sta dan even op en doe iets rustigs tot u weer slaperig wordt.

Moe maar niet kunnen slapen?

Help uw lichaam in slaap vallen

Lees meer

In slaap vallen en doorslapen

Slaaptips van de slaapcoach

Lees meer

Kruiden voor de nacht

Naast een goede avondroutine kunt u kiezen voor een supplement met kruiden. Citroenmelisse (Melissa officinalis) ondersteunt bij rust en het in slaap vallen¹. Valeriaan (Valeriana officinalis) ondersteunt bij het in slaap vallen¹ en passiebloem (Passiflora incarnata) helpt bij een gezonde slaap¹. Lavendel (Lavandula angustifolia) draagt bij aan een betere nachtrust¹.

Bional Nachtrust Valeriaan Forte bevat onder meer valeriaan en melisse. Fytostar SleepFit is een 3-in-1 slaapformule met onder andere citroenmelisse, passiebloem, valeriaan en slaapmutsje. Valdispert heeft producten voor inslapen, doorslapen of allebei. In Shiepz Nachtrust 5-in-1 Liquid Capsules zitten onder meer lavendel en slaapmutsje.

50% onder adviesprijs*
Bional
Nachtrust Valeriaan Forte Capsules | 60CP
(18)
Voorraad: > 50
Adviesprijs 19,99 *
9,99
* Zoals bepaald door fabrikant of leverancier
15% onder adviesprijs*
Fytostar
SleepFit 3-In-1 Slaapformule Capsules | 20CP
Voorraad: 43
Adviesprijs 15,39 *
13,08
* Zoals bepaald door fabrikant of leverancier
30% onder adviesprijs*
Valdispert
Slaap & Nacht Advanced Tabletten | 30TB
(4)
Voorraad: > 50
Adviesprijs 21,49 *
15,04
* Zoals bepaald door fabrikant of leverancier
30% onder adviesprijs*
Shiepz
Nachtrust 5-in-1 Liquid Capsules | 30CP
Voorraad: > 50
Adviesprijs 16,29 *
11,40
* Zoals bepaald door fabrikant of leverancier

Snurken en een verstopte neus

Snurken kan uw nachtrust verstoren. En die van uw partner. Snurken ontstaat als de lucht tijdens het slapen niet vrij door neus en keel kan stromen. Het zachte weefsel achter in de keel gaat dan trillen. Een verstopte neus door een verkoudheid of allergie maakt het vaak erger. Er zijn verschillende hulpmiddelen tegen snurken, zoals neusstrips, een keelspray of neusclips.

Vrijer ademen met neusstrips
Lees meer
Breathe Right®²
Nu shoppen
Shiepz Anti-Snurkmiddelen²
Nu shoppen

Stress: wanneer spanning te lang duurt

Stress is op zich niet slecht. Bij spanning maakt uw lichaam de stresshormonen adrenaline en cortisol aan. Uw hart klopt sneller, u ademt sneller en u bent extra alert. Dat helpt u om te presteren als het erop aankomt, bijvoorbeeld bij een sollicitatiegesprek of een deadline. Daarna hoort uw lichaam weer tot rust te komen.

Houdt de spanning lang aan of komt u niet meer toe aan herstel? Dan blijft uw lichaam in een soort alarmstand staan. Dat is slecht voor lichaam en geest. U slaapt slechter, raakt sneller uitgeput en ook uw weerstand kan eronder lijden.

Signalen van langdurige stress

U slaapt slecht of wordt moe wakker.
U bent sneller geïrriteerd of emotioneel.
U kunt zich moeilijk concentreren en vergeet dingen.
U heeft last van gespannen spieren, hoofdpijn of buikpijn.
U heeft het gevoel dat u nooit echt ontspant.

Wat kunt u zelf doen?

Beweeg regelmatig. Bewegen helpt om spanning los te laten. Ook een korte wandeling in de pauze telt als beweging.
Plan rustmomenten in en zet ze in uw agenda, zodat ze er niet bij inschieten.
Adem rustig. Adem 4 tellen in door uw neus en 6 tellen uit door uw mond. Een langere uitademing geeft uw lichaam het signaal dat er geen gevaar is.
Bewaak uw grenzen en zeg vaker nee als uw agenda vol zit.
Praat erover met iemand die u vertrouwt.

Wat te doen bij stress?

Zo krijgt u weer grip op een stressmoment

Lees meer

Ademhalingsoefeningen

Voor elk moment van de dag

Lees meer

Kruiden bij spanning

Valeriaan (Valeriana officinalis) ondersteunt bij het rustig omgaan met stress van een drukke levensstijl¹. Citroenmelisse (Melissa officinalis) draagt bij aan het verminderen van gespannenheid¹ en passiebloem (Passiflora incarnata) ondersteunt bij het kalmeren na stress en opwinding¹. Valdispert Stress Sterk Tabletten bevatten onder meer valeriaan en citroenmelisse.

30% onder adviesprijs*
Valdispert
Stress Sterk Tabletten | 20TB
(5)
Voorraad: > 50
Adviesprijs 16,49 *
11,54
* Zoals bepaald door fabrikant of leverancier
35% onder adviesprijs*
A.Vogel
Passiflora Rustgevende* Sterk** Tab...30ST
(56)
Voorraad: > 50
Adviesprijs 14,99 *
9,74
* Zoals bepaald door fabrikant of leverancier
Gratis verzending 40% onder adviesprijs*
Metagenics
MetaRelax Tabletten | 180TB
(41)
Voorraad: > 50
Adviesprijs 51,79 *
30,95
* Zoals bepaald door fabrikant of leverancier
Gratis verzending 6% onder adviesprijs*
Bonusan
Relaxonyl Expert Capsules | 60VCP
(16)
Voorraad: > 50
Adviesprijs 34,99 *
32,89
* Zoals bepaald door fabrikant of leverancier

Hormonen en hoe u zich voelt

Hormonen spelen onder meer een rol bij uw energie, slaap en stemming. Schommelen ze, dan kunt u dat merken aan hoe u zich voelt. Denk aan de dagen voor de menstruatie, een zwangerschap of de periode na de bevalling. Ook in de overgang veranderen uw hormonen. Sommige vrouwen slapen dan slechter of voelen zich sneller prikkelbaar of somber.

Gratis hormoonspreekuur

Voelt u zich al een tijdje niet helemaal uzelf en vraagt u zich af of uw hormonen een rol spelen? Bij De Online Drogist kunt u een gratis telefonisch consult van 15 minuten plannen met hormoonspecialist en gediplomeerd drogist Melanie Roes. Zij luistert naar uw verhaal en legt uit welke rol hormonen mogelijk spelen. Na het gesprek ontvangt u een persoonlijke samenvatting met adviezen.

Wanneer is het meer dan een dip

Iedereen heeft weleens een periode waarin het minder gaat. Blijven de klachten, dan is het goed om hulp te zoeken. Neem contact op met uw huisarts als:

u zich langer dan twee weken somber of lusteloos voelt
u nergens meer plezier in heeft
u uitgeput blijft, ook na rust
u door slaapproblemen of stress overdag niet meer goed functioneert

Uw huisarts denkt met u mee en kan u zo nodig doorverwijzen naar een psycholoog of andere specialist. Heeft u sombere gedachten waar u liever anoniem over praat? Dan kunt u dag en nacht terecht bij 113 via 0800-0113 of 113.nl.

¹ Gezondheidsclaims in afwachting van Europese toelating.

² Medisch hulpmiddel, lees voor gebruik de gebruiksaanwijzing.

Een voedingssupplement is geen vervanging voor een gevarieerde, evenwichtige voeding en een gezonde leefstijl. Overschrijd de aanbevolen dagelijkse dosering niet. Bent u zwanger, geeft u borstvoeding of gebruikt u medicijnen? Overleg dan eerst met uw huisarts of apotheker.

Het hormoonspreekuur is geen medisch consult en vervangt geen medische zorg.

De informatie in dit artikel is algemeen en vervangt geen persoonlijk medisch advies.