Zonneallergie bij kinderen: herkennen, voorkomen en verzorgen

Ziet u na een dag in de zon rode vlekjes of een jeukende uitslag op de huid van uw kind? Dat kan een teken zijn van zonneallergie. In dit artikel leest u hoe u zonneallergie bij kinderen herkent, wat het verschil is met andere huidreacties en hoe u de huid van uw kind kunt beschermen en verzorgen.

Wat is zonneallergie bij kinderen?

Zonneallergie is een verzamelnaam voor huidreacties die ontstaan door blootstelling aan zonlicht. Bij kinderen komt dit vaker voor dan veel ouders denken. De huid van kinderen is gevoeliger dan die van volwassenen en reageert daardoor sneller op uv-straling. Zonneallergie is geen echte allergie in de medische zin, maar een overgevoeligheidsreactie van de huid op zonlicht.

De meest voorkomende vorm bij kinderen is polymorf lichtexantheem, ook wel bekend als zonne-uitslag. Hierbij ontstaan kleine rode bultjes, vlekken of blaasjes op de huid, meestal op plaatsen die aan de zon zijn blootgesteld: de armen, het decolleté, de nek en soms het gezicht. Polymorf lichtexantheem is de meest voorkomende aandoening in de groep van zogeheten fotodermatosen (huidaandoeningen door zonlicht). Uit een systematische review gepubliceerd in het Journal of the European Academy of Dermatology and Venereology (2023) blijkt dat de aandoening in gematigde klimaatzones bij ongeveer 10 tot 20 procent van de bevolking voorkomt, waarbij de klachten vaak al op jonge leeftijd beginnen.

Belangrijk om te weten: onderzoek laat zien dat polymorf lichtexantheem vooral wordt uitgelokt door uva-straling, en in mindere mate door uvb. Dat verklaart waarom de reactie ook kan optreden op dagen dat de zon minder fel lijkt. Meer misverstanden over de zon leest u in ons blog over hardnekkige fabels over zonbescherming.

Hoe herkent u zonneallergie bij uw kind?

Zonneallergie bij kinderen uit zich op verschillende manieren. De meest voorkomende kenmerken zijn:

• Rode vlekjes of bultjes op de huid, vooral op armen, nek of het gezicht
• Jeuk, soms gepaard met een branderig gevoel
• De huidreactie verschijnt binnen enkele uren tot een dag na blootstelling aan de zon
• De klachten verdwijnen doorgaans vanzelf als de huid niet langer aan de zon wordt blootgesteld

Warmte-uitslag en zonneallergie worden bij kinderen regelmatig verward. Warmte-uitslag ontstaat door overmatig zweten en verstopte zweetkliertjes, terwijl zonneallergie een reactie is op uv-straling. Bij warmte-uitslag ziet u vaak kleine, heldere blaasjes of rode puntjes, vooral in huidplooien. Bij zonneallergie zitten de vlekjes en bultjes juist op de aan de zon blootgestelde plekken.

Zonneallergie op het gezicht bij kinderen

Het gezicht is een van de plekken die het vaakst aan de zon is blootgesteld en daardoor ook gevoelig is voor een reactie. Zonneallergie op het gezicht van een kind uit zich vaak als rode vlekken of kleine bultjes op de wangen, neus of voorhoofd. Omdat de huid in het gezicht dunner en gevoeliger is, kan de reactie hier sneller optreden dan op andere lichaamsdelen.

Bescherming van het gezicht is daarom extra belangrijk. Denk aan het gebruik van een zonnebrandcrème voor kinderen, bij voorkeur met een hoge beschermingsfactor, en aan het dragen van een pet of hoed.

Wat kunt u doen bij zonneallergie bij uw kind?

Als uw kind last heeft van zonneallergie, zijn er een aantal dingen die u kunt doen om de klachten te verlichten en herhaling te voorkomen.

Bescherm de huid tegen de zon

De belangrijkste maatregel is het beperken van blootstelling aan direct zonlicht, zeker in de uren dat de zon het sterkst is. Kleding die de huid bedekt, een pet en het opzoeken van schaduw helpen daarbij.

Gebruik ook een zonnebrandcrème die geschikt is voor kinderen. Let daarbij niet alleen op de spf, maar ook op brede bescherming tegen zowel uvb als uva. Onderzoek gepubliceerd in Acta Dermato-Venereologica (2009) toonde aan dat een zonnebrandmiddel met een zeer hoge bescherming tegen zowel uvb als uva het ontstaan van polymorf lichtexantheem effectief kan tegengaan. Omdat de reactie vooral door uva wordt veroorzaakt, is een hoge spf-waarde alléén niet altijd voldoende; kies dus voor een product dat expliciet breedspectrum-bescherming biedt. In ons overzicht van zonnebrand voor baby en kind vindt u producten die hiervoor geschikt zijn.

Verzorg de huid na blootstelling

Koel de huid na een dag in de zon af met lauw water. Een after-sun of verzachtende lotion kan de huid helpen kalmeren. Zorg dat uw kind voldoende drinkt, zodat de huid ook van binnenuit gehydrateerd blijft. Voor de dagelijkse verzorging van de gevoelige kinderhuid kunt u terecht bij ons assortiment huidverzorging voor baby en kind.

Voorkom krabben

Jeuk is vervelend, maar krabben kan de huid beschadigen en de reactie verergeren. Houd de nagels van uw kind kort en leg uit waarom krabben niet helpt. Koele kompressen kunnen de jeuk tijdelijk verlichten.

Kan zonneallergie bij kinderen worden voorkomen?

Volledig voorkomen is niet altijd mogelijk, maar u kunt de kans op een reactie wel verkleinen. Begin in het voorjaar rustig aan met blootstelling aan de zon, zodat de huid geleidelijk went. Dit principe staat in de wetenschappelijke literatuur bekend als photohardening: door de huid stap voor stap aan zonlicht te laten wennen, neemt de gevoeligheid voor polymorf lichtexantheem doorgaans af naarmate de zomer vordert.

Gebruik daarnaast consequent zonnebrandcrème met een hoge beschermingsfactor en breng deze ruim voor het naar buiten gaan aan. Herhaal het aanbrengen regelmatig, zeker na zwemmen of zweten. Meer praktische adviezen leest u in ons blog met tips voor zonbescherming.

Kies voor een zonnebrandcrème die speciaal is ontwikkeld voor kinderen. Deze zijn vaak minder belastend voor de gevoelige kinderhuid. Let bij de keuze op de beschermingsfactor: voor kinderen wordt een spf van minimaal 30 aanbevolen, maar bij een gevoelige huid of een eerder opgetreden zonneallergie is een hogere factor verstandiger. Goede zonbescherming helpt bovendien de huid op lange termijn gezond te houden; waarom dat belangrijk is, leest u in ons blog over het beschermen van de huid tegen een voorstadium van huidkanker.

Wanneer naar de huisarts?

In de meeste gevallen verdwijnt zonneallergie bij kinderen vanzelf zodra de huid niet meer aan de zon wordt blootgesteld. Toch zijn er situaties waarbij het verstandig is een arts te raadplegen:

• De klachten zijn ernstig of nemen snel toe
• Uw kind heeft koorts of voelt zich duidelijk ziek
• De huidreactie verdwijnt niet na enkele dagen
• De klachten keren elk jaar terug en worden heviger

Een huisarts kan beoordelen of er sprake is van zonneallergie of een andere huidaandoening en kan zo nodig doorverwijzen naar een dermatoloog.