Is zelfbruiner slecht voor uw huid?

Een zonnige teint zonder de zon in te hoeven: zelfbruiner maakt het mogelijk. Maar is zelfbruiner slecht voor uw huid, en wat doet zo'n product er eigenlijk mee? In deze blog leest u hoe zelfbruiner werkt, of het schadelijk is, wat de mogelijke risico's zijn en waarom een gebruinde huid u geen bescherming tegen de zon biedt.

Wat doet zelfbruiner met uw huid?

De meeste zelfbruiners en snelbruiners kleuren de huid met de werkzame stof DHA (dihydroxyaceton), een suikerachtige verbinding. DHA reageert met de aminozuren in de bovenste, dode huidcellen (de hoornlaag) via de zogeheten Maillard-reactie. Daarbij ontstaan bruine pigmenten (melanoïden) die de huid een gebruinde kleur geven. Die kleur zit dus alleen in de buitenste laag van de huid: DHA dringt niet dieper door en zet ook uw eigen pigmentcellen niet aan. Zodra deze bovenste huidcellen op natuurlijke wijze loslaten, vervaagt het kleurtje binnen enkele dagen weer.

Is zelfbruiner slecht voor uw huid?

Voor de meeste mensen is zelfbruiner geen slechte keuze. De wetenschappelijke commissie van de Europese Commissie (SCCS) beoordeelde DHA als zelfbruinend ingrediënt tot 10% als veilig voor de gezondheid van de consument. Er waren geen aanwijzingen dat DHA in cosmetica kankerverwekkend is of dat het als allergeen (huidsensibilisator) werkt. Omdat de reactie zich in de dode hoornlaag afspeelt, is een zelfbruinende crème bovendien een veiliger manier om bruin te worden dan zonnen of de zonnebank, waarbij uw huid juist wordt belast door uv-straling. Slecht voor de huid is zelfbruiner dus niet, mits u het verstandig gebruikt.

Waarom een kleurtje geen zonbescherming geeft

Een hardnekkig misverstand is dat een gebruinde huid door zelfbruiner ook tegen de zon beschermt. Dat is niet zo: zelfbruiningsproducten bieden vrijwel geen bescherming tegen uv-straling. Het bruine kleurtje van DHA werkt anders dan een echte, door de zon opgebouwde kleur en houdt de schadelijke uv-stralen niet tegen. U kunt met een zelfbruinerkleurtje dus nog steeds verbranden. Smeer daarom altijd een zonnebrandcrème met minimaal factor 30 wanneer u naar buiten gaat. Wilt u weten wat de factor precies betekent? Lees dan meer in onze kennisbank over SPF. Sommige zelfbruiners bevatten wel een SPF, maar die is meestal laag en verdwijnt snel; reken hier dus niet op als enige bescherming.

Wat zijn de risico's van zelfbruiner?

Ernstige risico's zijn zeldzaam, maar er zijn een paar aandachtspunten. Bij veelvuldig gebruik kan de huid uitdrogen en geïrriteerd raken, en bij een gevoelige huid kan (zelden) een contactallergie ontstaan. Bij spuitbussen en sprays speelt inademing een rol: ingeademde DHA kan de luchtwegen en ogen irriteren, wat vooral van belang is voor mensen met luchtwegaandoeningen. Hieronder ziet u de belangrijkste aandachtspunten en hoe u ze beperkt.

Hebt u een gevoelige of snel geïrriteerde huid? Kijk dan ook in onze kennisbank bij gevoelige huid en huidallergie.

Zelfbruiner of snelbruiner: wat past bij u?

Zelfbruiners en snelbruiners werken met dezelfde werkzame stof, maar verschillen in hoe snel en hoe intens ze kleuren. Een klassieke zelfbruiner bouwt de kleur geleidelijk op over enkele uren tot een dag, terwijl een snelbruiner sneller een zichtbaar resultaat geeft. Er zijn crèmes, lotions, mousses en sprays; de keuze hangt vooral af van uw voorkeur en huidtype. Bekijk het aanbod op de categoriepagina's zelfbruiner en snelbruiner.

Zo gebruikt u zelfbruiner veilig en mooi

Met de juiste aanpak haalt u het beste resultaat uit uw zelfbruiner en beperkt u de kans op irritatie. Volg deze stappen:

• Scrub en hydrateer uw huid vooraf, zodat de kleur gelijkmatig hecht en niet vlekt op drogere plekken zoals ellebogen en knieën.
• Test een nieuw product eerst op een klein stukje huid als u gevoelig bent.
• Breng het product in dunne, gelijkmatige lagen aan en was daarna uw handen goed.
• Gebruik sprays in een geventileerde ruimte en houd uw ogen, lippen en mond gesloten.
• Smeer buiten altijd een aparte zonnebrandcrème, want uw kleurtje beschermt niet tegen de zon.

Voorbeelden van zelfbruiners

Op zoek naar een geschikt product? Bekijk het volledige aanbod op de categoriepagina's zelfbruiner en snelbruiner.

Bronnen

• Scientific Committee on Consumer Safety (SCCS), Europese Commissie: Opinion on Dihydroxyacetone — DHA als zelfbruinend ingrediënt tot 10% veilig voor de consument; geen aanwijzing voor kankerverwekkendheid of huidsensibilisatie
• De Huidkanker Stichting: Blog: Alles over zelfbruiners — zelfbruiningsproducten bieden vrijwel geen bescherming tegen de zon; veiliger alternatief dan zonnebank, altijd zonnebrand gebruiken
• DermNet (New Zealand Dermatological Society): Dihydroxyacetone — Maillard-reactie in de hoornlaag; geen vervanging voor zonbescherming; mogelijke droge huid, contacteczeem en luchtweg-/oogirritatie bij inademing van sprays
• Journal of Cosmetic Dermatology (Turner et al., 2022): In search of the perfect tan: chemical activity, biological effects and consumer implications of DHA sunless tanning products — een zelfbruinerkleurtje geeft niet dezelfde uv-bescherming als een door de zon opgebouwde kleur; overmatig gebruik kan de huid uitdrogen