Foliumzuur

Wat doet foliumzuur in het lichaam?

Foliumzuur, ook wel vitamine B11 of folaat genoemd, is belangrijk voor ieder mens. We hebben het nodig voor de groei en goede werking van ons lichaam en voor de aanmaak van witte en rode bloedcellen. Bovendien is het goed voor het immuunsysteem, het geheugen en het zenuwstelsel. Foliumzuur is daarnaast belangrijk voor een gezonde ontwikkeling van het ongeboren kind in de eerste weken van de zwangerschap. Het verlaagt de kans op de geboorte van een kind met een open ruggetje of een hazenlip.

Foliumzuur wordt niet door het lichaam aangemaakt en krijgen we alleen binnen via voeding. Het lichaam kan maar kleine voorraden foliumzuur opslaan, vaak verlaat het stofje het lichaam weer als we plassen. We hebben daarom elke dag een nieuwe hoeveelheid foliumzuur nodig. Door gezond te eten, krijgen de meeste mensen voldoende van deze vitamine binnen. Maar voor zwangere vrouwen wordt het lastiger. Juist in deze periode heeft uw lichaam behoefte aan meer foliumzuur dan normaal. De kans op een tekort aan deze vitamine is dan aanwezig.

Extra foliumzuur voor zwangere vrouwen

Elke vrouw die zwanger wil worden of net zwanger is, krijgt het advies extra foliumzuur te slikken. Het is namelijk niet makkelijk om dagelijks de gewenste hoeveelheid erbij te eten.

Foliumzuur tijdens zwangerschap

Vrouwen die zwanger zijn of willen worden, zouden extra foliumzuur moeten slikken. Zij krijgen namelijk niet voldoende foliumzuur binnen via voeding. Bij een tekort aan foliumzuur ontstaat bloedarmoede. Bij het ongeboren kind betekent dat een verhoogde kans op een open ruggetje, hazenlip en gespleten gehemelte. Tijdens de zwangerschap heeft foliumzuur dan ook meerdere functies. Zo helpt het bij de vorming van rode bloedcellen en placenta en draagt het bij aan de groei van het ongeboren kind. Als een vrouw al voordat ze zwanger raakt voldoende foliumzuur in haar lichaam heeft opgeslagen, helpt dat afwijkingen in de hersenen of ruggengraat bij kinderen tegen te gaan.

Als u al zwanger bent, is extra foliumzuur slikken dan nog nodig?

Ja! Als u al een tijdje zwanger bent, maar nog geen extra foliumzuur slikt wordt aangeraden om hier alsnog mee te beginnen. Het innemen van extra foliumzuur is namelijk het meest van belang in de eerste tien weken van de zwangerschap. Ook tijdens de rest van de zwangerschap en tijdens de borstvoeding blijft het van belang genoeg foliumzuur binnen te krijgen. Meestal is het dan voldoende om foliumzuurrijke voeding te eten.

Hoeveel foliumzuur heeft u nodig als u zwanger bent?

Voor volwassen mannen en vrouwen is het advies vastgesteld op 300 microgram per dag. Het advies aan vrouwen die zwanger zijn of willen worden, is om elke dag 400 microgram foliumzuur te slikken, los van de hoeveelheid foliumzuur die u binnenkrijgt via voeding. U zult niet snel te veel slikken: foliumzuur is oplosbaar in water, waardoor u het teveel uitplast. Foliumzuur kan op ieder moment van de dag worden ingenomen. Toch is het verstandig om een vast tijdstip te kiezen: de kans dat u het vergeet is dan kleiner. Stel om die reden ook een reminder in op uw telefoon.

Hoe lang moet u foliumzuur slikken bij zwangerschap?

Het advies is om extra foliumzuur te slikken tot en met de tiende week van de zwangerschap. Daarna is het niet meer noodzakelijk, hoewel de behoefte aan foliumzuur de eerste drie maanden van de zwangerschap wel hoger is dan normaal.

Waarom is het belangrijk om te starten met foliumzuur voordat u zwanger bent?

Het duurt even voordat het foliumzuurgehalte op peil is. Het advies is daarom om minimaal vier weken foliumzuur te slikken voordat u zwanger wordt. Slikt u nu de anticonceptiepil en bent u van plan daar binnenkort mee te stoppen omdat u een kinderwens heeft? Begin dan met slikken als u aan de laatste pilstrip begint.

Hoe kan een tekort aan foliumzuur ontstaan?

Zwangere vrouwen hebben vaak een tekort aan foliumzuur omdat de behoefte aan deze vitamine hoger ligt dan. De baby eist een behoorlijke portie op! Maar ook bij niet-zwangeren is er soms een tekort. Dit zijn de oorzaken voor een foliumzuur-tekort.

• Alcohol beïnvloedt de opname en omzetting van foliumzuur.
• Door roken daalt de foliumzuurspiegel.
• Geneesmiddelen zoals aspirine, maagzuurremmers, methotrexaat, de pil en antibiotica beïnvloeden de foliumzuurspiegel negatief.
• Bij ziekten als psoriasis, bloedarmoede en ontstekingen aan het spijsverteringskanaal en de luchtwegen neemt de benodigde hoeveelheid foliumzuur toe.

Wat zijn de gevolgen van een tekort?

De gevolgen van te weinig foliumzuur zijn op te splitsen in drie groepen:

• Bloedarmoede, in combinatie met vermoeidheid, kortademigheid en concentratiestoornissen.
• Geboorteafwijkingen, zoals een open ruggetje, hazenlip en open gehemelte.
• Darmstoringen, in combinatie met verminderde opname van voedingsstoffen, diarree, gebrek aan eetlust en gewichtsverlies.

Welke soorten foliumzuursupplementen zijn er?

Foliumzuursupplementen zijn te verdelen in twee groepen: enkelvoudige supplementen en multi-supplementen. Een enkelvoudig supplement bestaat volledig uit foliumzuur, terwijl een multi-supplement ook andere vitaminen en mineralen bevat zoals vitamine B12 of vitamine D. B12 is een belangrijke vitamine, omdat die nauw samenwerkt met foliumzuur. Ook is het advies om extra vitamine D te nemen als u zwanger wilt worden of bent. Vandaar dat deze vitaminen vaak worden gecombineerd met foliumzuur.

Een multivitamine voorziet in de meeste voedingsstoffen die van belang zijn voor en tijdens een zwangerschap. Veelal wordt dan ook aangeraden om suppletie met een multivitamine-preparaat te gebruiken. Kiest u een multi-supplement, dan hoeft u niet daarnaast nog tabletten met alleen foliumzuur te gebruiken. Het is wel belangrijk om een supplement te gebruiken speciaal voor zwangere vrouwen, omdat niet alle vitamines onschadelijk zijn tijdens de zwangerschap. Zo kan een teveel aan vitamine A schadelijk zijn voor het ongeboren kind.

In welke voeding zit foliumzuur?

Door gevarieerd te eten, krijgt u normaliter voldoende foliumzuur binnen. De uitzondering is wanneer u zwanger wilt worden of net zwanger bent. Belangrijke voedingsbronnen zijn bladgroenten als spruitjes, broccoli kool, spinazie, asperges en bepaalde soorten fruit, vooral citrusvruchten. Het is wel een kwetsbare vitamine: als u deze groentes kookt in water, wordt er veel foliumzuur afgebroken. Zelfs bij het fijnsnijden en ontdooien van groente is er afbraak van foliumzuur. Ook in lever zit veel foliumzuur, maar helaas ook veel vitamine A. Een teveel van die vitamine is juist schadelijk voor een ongeboren baby en zou u dus moeten laten staan als zwangere.

Is extra foliumzuur ook belangrijk voor niet-zwangeren?

Foliumzuur is een belangrijke vitamine voor iedereen, niet alleen voor zwangere vrouwen. Zo heeft de vitamine een remmende werking op de aanmaak van urinezuur en kan die helpen bij jicht. Ook speelt deze vitamine, samen met vitamine B6 en B12, een rol in de hormoonhuishouding en helpt voldoende foliumzuur het afweersysteem om ontstekingen tegen te gaan. Maar de meest bekende reden om een foliumzuursupplement te slikken, is als vrouwen zwanger willen worden of zijn.