Magnesiumtekort
Bij een magnesiumtekort heeft uw lichaam te weinig magnesium. Mogelijke signalen zijn spierkrampen, trillende spieren, vermoeidheid en misselijkheid. Bij een gevarieerd eetpatroon is een tekort zeldzaam; het ontstaat meestal door een ziekte, veel alcohol of medicijnen zoals maagzuurremmers en plaspillen. Of u een tekort heeft, stelt de huisarts vast met bloedonderzoek.
Wat is een magnesiumtekort?
Magnesium is een mineraal dat u binnenkrijgt via voeding, zoals volkorenproducten, noten, groente en zuivel. Ongeveer de helft zit in uw botten, de rest vooral in spieren en andere weefsels. Slechts ongeveer 1% zit in het bloed. Een tekort betekent dat er te weinig magnesium in uw lichaam is om alle processen goed te laten verlopen.
Symptomen van een magnesiumtekort
Een licht tekort geeft vaak weinig of vage klachten. Mogelijke signalen zijn:
- spierkrampen, spiertrekkingen of trillen;
- zwakke spieren;
- vermoeidheid en een lusteloos gevoel;
- misselijkheid of minder eetlust;
- prikkelbaarheid of onrust.
Bij een ernstig tekort kunnen verwardheid, sufheid, stuipen of hartritmestoornissen optreden. Dat komt weinig voor, maar vraagt wel direct medische hulp.
Deze klachten passen ook bij veel andere oorzaken. Spierkrampen in de kuiten 's nachts hebben bijvoorbeeld meestal niets met magnesium te maken.
Oorzaken van een magnesiumtekort
Een tekort ontstaat zelden alleen door voeding. Meestal neemt uw lichaam te weinig op of verliest het te veel:
- Medicijnen: langdurig gebruik van maagzuurremmers (zoals omeprazol of pantoprazol) of plaspillen (diuretica).
- Darmklachten en -ziekten: langdurige diarree, de ziekte van Crohn, colitis ulcerosa of coeliakie, of na een darmoperatie.
- Veel alcohol: alcohol verlaagt de opname en verhoogt het verlies via de urine.
- Diabetes die niet goed is ingesteld: u verliest dan meer magnesium via de nieren.
- Eenzijdig of weinig eten: bijvoorbeeld bij weinig eetlust op hogere leeftijd.

Lichaam
Wat is magnesium?
Wie heeft meer kans op een tekort?
- Ouderen: zij eten vaak minder en nemen magnesium minder goed op. Ook gebruiken zij vaker maagzuurremmers of plaspillen.
- Mensen met een darmziekte of langdurige diarree.
- Mensen die veel alcohol drinken.
- Mensen met diabetes type 2.
Hoe weet u of u een magnesiumtekort heeft?
Alleen bloedonderzoek kan een tekort aantonen. De huisarts laat dan het magnesiumgehalte in uw bloed meten, vaak samen met kalium en calcium. De normaalwaarde ligt bij de meeste laboratoria rond 0,7 tot 1,0 mmol/l; bespreek uw uitslag altijd met de huisarts. Omdat maar een klein deel van het magnesium in het bloed zit, sluit een normale uitslag een tekort niet altijd uit. Een zelftest voor thuis is daarom niet betrouwbaar.
Wanneer naar de huisarts?
Maak een afspraak als u:
- langer last heeft van spierkrampen, trillen of spierzwakte zonder duidelijke oorzaak;
- langdurig maagzuurremmers of plaspillen gebruikt en klachten heeft;
- een darmziekte, diabetes of langdurige diarree heeft;
- veel alcohol drinkt en klachten heeft.
Bel direct de huisarts of de huisartsenpost bij verwardheid, stuipen of een onregelmatige of snelle hartslag.
Wat kunt u doen?
Bij een vastgesteld tekort zoekt de huisarts eerst naar de oorzaak, bijvoorbeeld een medicijn dat aangepast kan worden. Bij een licht tekort kan de huisarts magnesiumtabletten adviseren; bij een ernstig tekort krijgt u magnesium in het ziekenhuis.
Zonder vastgesteld tekort is gezond en gevarieerd eten de beste basis. Magnesium zit onder meer in:
- volkorenbrood, volkorenpasta en havermout;
- noten en pitten;
- groene groente en peulvruchten;
- melk en melkproducten.
Kiest u toch zelf voor een supplement? Neem dan niet meer dan 250 mg magnesium per dag uit supplementen (EFSA). Meer kan diarree en buikklachten geven. Heeft u een nieraandoening of gebruikt u medicijnen, overleg dan eerst met uw huisarts of apotheker. Welke vorm bij u past, leest u in welke magnesium is het beste?
Kiest u voor een supplement dat een bron van magnesium is? Dan geldt: magnesium draagt bij tot een normale werking van de spieren en tot de vermindering van vermoeidheid en moeheid.
Een gevarieerde, evenwichtige voeding en een gezonde leefstijl zijn belangrijk. Een voedingssupplement is hiervoor geen vervanging. Dit artikel is bedoeld als algemene informatie en vervangt geen medisch advies.
Bronnen: Gezondheid en Wetenschap, Magnesiumtekort; Voedingscentrum, Magnesium; EFSA, Tolerable Upper Intake Levels for vitamins and minerals (2006); Garrison SR e.a., Magnesium for skeletal muscle cramps, Cochrane Database Syst Rev 2020;CD009402.
Veelgestelde vragen over magnesiumtekort
Hoe weet je of je een magnesiumtekort hebt?
Alleen met bloedonderzoek bij de huisarts. Klachten als spierkrampen en vermoeidheid kunnen op een tekort wijzen, maar hebben vaak een andere oorzaak.Wat zijn de symptomen van een magnesiumtekort bij vrouwen?
De symptomen zijn bij vrouwen en mannen hetzelfde: spierkrampen, trillen, spierzwakte, vermoeidheid en misselijkheid. Vrouwen die zwanger zijn of borstvoeding geven, hebben 300 mg magnesium per dag nodig, net als andere volwassen vrouwen.Komt een magnesiumtekort vaak voor bij ouderen?
Ouderen hebben meer kans op een tekort, omdat ze vaak minder eten, magnesium minder goed opnemen en vaker medicijnen gebruiken die magnesium verlagen. Heeft u klachten, laat het dan door de huisarts onderzoeken.Kun je zelf een magnesiumtekort testen?
Nee, een betrouwbare thuistest bestaat niet. Het magnesiumgehalte wordt gemeten in het bloed, via de huisarts.Helpt magnesium tegen spierkrampen?
Magnesium draagt bij tot een normale werking van de spieren. Heeft u een vastgesteld tekort, dan bespreekt de huisarts de behandeling. Bij gewone nachtelijke kuitkrampen zonder tekort is niet aangetoond dat magnesium helpt.



