Werkt echinacea echt bij verkoudheid?

Echinacea is al jarenlang een bekende naam zodra de herfst begint en verkoudheden weer vaker voorkomen. Het kruidenmiddel wordt vooral gebruikt om de weerstand te ondersteunen. Maar werkt echinacea echt bij verkoudheid? En is het effect van echinacea op de weerstand bewezen, of speelt vooral traditioneel gebruik een rol?

Het korte antwoord is genuanceerd. Er zijn aanwijzingen dat sommige echinaceapreparaten de kans op een verkoudheid mogelijk iets kunnen verkleinen. Dat betekent alleen niet dat echinacea verkoudheid voorkomt of dat u er aantoonbaar sneller van herstelt. Daarvoor is het wetenschappelijke bewijs niet sterk genoeg. Bovendien verschillen echinaceaproducten behoorlijk van elkaar. In dit artikel leggen we uit wat echinacea doet, wat onderzoekers hebben gevonden en waar u bij gebruik op moet letten.

Wat is echinacea?

Echinacea is een plantengeslacht uit de composietenfamilie. De bekendste soort is Echinacea purpurea, in het Nederlands ook wel rode zonnehoed genoemd. Daarnaast worden bijvoorbeeld Echinacea angustifolia en Echinacea pallida verwerkt in kruidenpreparaten.

Dat verschil is belangrijk. Het ene product bevat een extract van de wortel, het andere van bovengrondse delen zoals de bladeren en bloemen. Ook de manier waarop het extract wordt gemaakt en de hoeveelheid echinacea kunnen verschillen. Daardoor kunt u de uitkomst van onderzoek naar het ene echinaceapreparaat niet automatisch toepassen op ieder ander product dat in de winkel ligt.

Echinacea is verkrijgbaar als onder andere tabletten, capsules en druppels. Sommige producten zijn voedingssupplementen. Andere echinaceaproducten zijn geregistreerd als traditioneel kruidengeneesmiddel.

Wat doet echinacea met uw lichaam?

Echinacea bevat verschillende plantaardige stoffen, waaronder alkamiden, polysachariden en fenolachtige stoffen. In laboratorium- en dieronderzoek zijn effecten op onderdelen van het immuunsysteem waargenomen. Zo kunnen bepaalde bestanddelen invloed hebben op de activiteit van afweercellen.

Dat klinkt veelbelovend, maar hierbij is een belangrijk onderscheid nodig. Een effect op immuuncellen in een laboratorium betekent nog niet automatisch dat iemand die echinacea gebruikt minder vaak verkouden wordt of sneller herstelt.

Is echinacea voor de weerstand bewezen?

Op dit moment is er onvoldoende sterk bewijs om te zeggen dat echinacea uw weerstand aantoonbaar verhoogt of een verkoudheid behandelt. Wel zijn er onderzoeken waarin een mogelijk klein preventief effect wordt gezien.

De conclusie is dus niet simpelweg "echinacea werkt" of "echinacea werkt niet". Er zijn positieve aanwijzingen, vooral voor preventief gebruik, maar het effect lijkt beperkt en niet voor ieder product even goed aangetoond.

Werkt echinacea als u al verkouden bent?

Voor het behandelen van een bestaande verkoudheid is het bewijs zwak. Uit de Cochrane-review bleek dat slechts een deel van de onderzoeken een voordeel vond ten opzichte van een placebo. Over alle studies samen was er geen overtuigend bewijs voor een klinisch relevant effect op de duur van de verkoudheid.

Ook Apotheek.nl vermeldt dat niet is vastgesteld dat echinacea invloed heeft op hoe lang iemand verkouden is of hoe ernstig de klachten zijn.

Verwacht van echinacea daarom niet dat het een verkoudheid "geneest". Verkoudheid wordt veroorzaakt door virussen en gaat meestal vanzelf weer over. Echinacea kan een product zijn dat mensen vanuit traditioneel gebruik kiezen, maar het vervangt geen behandeling wanneer die medisch nodig is.

Heeft u vooral last van een verstopte neus, keelpijn of hoesten? Lees dan ook ons artikel over verkoudheid, symptomen en wat u eraan kunt doen.

Hoe versterkt u uw immuunsysteem echt?

Er bestaat geen enkel middel waarmee u uw immuunsysteem simpelweg een flinke "boost" kunt geven. Uw afweersysteem is een ingewikkeld samenspel van cellen, organen en voedingsstoffen.

De belangrijkste basis blijft een gezonde leefstijl. Gevarieerd eten zorgt ervoor dat u de vitamines en mineralen binnenkrijgt die uw lichaam nodig heeft. Daarnaast spelen voldoende slaap en regelmatig bewegen een belangrijke rol bij uw algemene gezondheid. Volgens het Voedingscentrum zorgen extra vitamines bij iemand die al voldoende voedingsstoffen binnenkrijgt niet automatisch voor een hogere weerstand.

Ook natuurlijke producten zoals echinacea zijn daarom geen vervanging voor gezonde voeding, beweging en slaap.

Wilt u daar meer over lezen? Bekijk dan onze informatie over uw weerstand ondersteunen.

Wanneer moet u voorzichtig zijn met echinacea?

Voor de meeste volwassenen lijkt kortdurend gebruik van bepaalde echinaceapreparaten redelijk goed te worden verdragen. Mogelijke bijwerkingen zijn bijvoorbeeld maag-darmklachten. Ook kunnen allergische reacties voorkomen en die kunnen in zeldzame gevallen ernstig zijn.

Extra voorzichtigheid is daarom verstandig wanneer u medicijnen gebruikt, zwanger bent, borstvoeding geeft of echinacea aan een kind wilt geven. De juiste adviezen verschillen bovendien per product en toedieningsvorm.

Wie mag geen Echinaforce gebruiken?

Dit hangt af van het specifieke Echinaforce-product. Mensen die allergisch zijn voor echinacea of andere planten uit de composietenfamilie mogen bepaalde geregistreerde echinaceageneesmiddelen niet gebruiken. Sommige formuleringen hebben daarnaast extra contra-indicaties door hun hulpstoffen. De veiligheid tijdens zwangerschap en borstvoeding is onvoldoende vastgesteld; het Farmacotherapeutisch Kompas raadt gebruik tijdens zwangerschap en lactatie daarom af.

Ook leeftijdsgrenzen verschillen per product. Controleer daarom altijd de verpakking en bijsluiter van het product dat u daadwerkelijk gebruikt. Gebruikt u andere geneesmiddelen? Vraag dan bij twijfel uw arts of apotheker om advies.

Hoe lang mag u Echinaforce slikken?

Er is geen algemene gebruiksduur die voor ieder Echinaforce-product geldt. Echinaforce is verkrijgbaar in verschillende formuleringen en de gebruiksadviezen kunnen verschillen.

Bij geregistreerde Echinaforce tabletten van 400 mg staat bijvoorbeeld dat u een arts moet raadplegen wanneer klachten verergeren of wanneer na twee weken onafgebroken gebruik geen verbetering optreedt.

Volg daarom altijd de gebruiksduur en dosering uit de bijsluiter of gebruiksaanwijzing van uw specifieke product en neem niet automatisch een advies over van een andere Echinaforce-variant.

Echinacea gebruiken of niet?

Echinacea kan een optie zijn als u uw weerstand wilt ondersteunen, maar verwacht er geen wonderen van. Wilt u een echinaceaproduct gebruiken? Volg dan altijd de gebruiksaanwijzing en controleer of het middel voor u geschikt is.

Bij De Online Drogist kunt u bijvoorbeeld A.Vogel Echinaforce Tabletten bekijken. Heeft u vragen over het gebruik of de combinatie met andere middelen? Onze gediplomeerde drogisten kunnen u adviseren.

Bronnen

• Cochrane – Echinacea for preventing and treating the common cold.
• National Center for Complementary and Integrative Health (NCCIH) – Echinacea: Usefulness and Safety.
• PubMed – Systematische review en meta-analyse naar echinacea bij bovenste luchtweginfecties.
• College ter Beoordeling van Geneesmiddelen – Geneesmiddeleninformatiebank, A.Vogel Echinaforce.
• Farmacotherapeutisch Kompas – Echinacea.
• Apotheek.nl – Echinacea.
• Voedingscentrum – Hoe zorg je voor een goede weerstand?