Niet alle vezels zijn gelijk: waarom het type vezel ertoe doet

Hoeveel vezels heeft u nodig?
De aanbevolen dagelijkse hoeveelheid vezels is ongeveer 30 tot 40 gram per dag. Meer dan 90% van de Nederlandse bevolking haalt dit niet.
Dat heeft onder andere te maken met het moderne voedingspatroon: bewerkte producten, beperkte groente-inname en een druk leven maken het lastig om voldoende vezels te eten.
Groenten bevatten gemiddeld ongeveer 2 tot 4 gram vezels per 100 gram. Om 10 gram extra vezels uit groenten te halen, is al snel een flinke extra portie nodig.
Niet alleen de hoeveelheid, ook het type telt
Wetenschappelijk onderzoek richt zich steeds meer op het type vezel, naast de totale hoeveelheid. Vezels zijn namelijk niet allemaal hetzelfde: inuline, pectine, hemicellulose en cellulose hebben elk een andere structuur en worden op een andere manier in de darm verwerkt.
Een gevarieerde inname van vezeltypen – zoals die van nature voorkomt in plantaardige voeding – kan verschillende delen van de darm bereiken en zo een breder spectrum aan darmbacteriën ondersteunen.
Gedroogde witlofwortel is een voorbeeld van een product dat van nature meerdere vezeltypen bevat. Doordat de vezelstructuren in de plant behouden blijven, worden ze geleidelijk in de darm afgebroken.
Daarbij ontstaan onder andere korteketenvetzuren, zoals butyraat. Deze stoffen worden in wetenschappelijk onderzoek in verband gebracht met diverse processen in het lichaam, zoals de darmfunctie.

Wat zegt het onderzoek?
Onderzoek van Maastricht UMC+ en Wageningen University & Research, onder leiding van prof. dr. Ellen Blaak, heeft gekeken naar de effecten van dagelijkse consumptie van gedroogde witlofwortel.
De resultaten laten zien dat regelmatige inname samen kan gaan met veranderingen in insulinegevoeligheid, vetverdeling en het darmmicrobioom bij mensen met prediabetes. Het darmmicrobioom liet binnen twee weken veranderingen zien, waaronder een toename van bepaalde bacteriesoorten.
"Het unieke aan gedroogde witlofwortelvezels is dat ze hun natuurlijke plantstructuur behouden, waardoor ze pas verder in de dikke darm worden afgebroken en daar de productie van stoffen zoals butyraat kunnen ondersteunen," aldus prof. dr. Willem M. de Vos.

Praktisch toepasbaar
In samenwerking met huisartsen Alja Sluiter en Stefan van Rooijen van Fit4Life is een explainervideo ontwikkeld die in twee minuten uitlegt hoe het darmmicrobioom werkt, wat de rol van vezels is en waarom variatie in vezeltypen belangrijk kan zijn. De video wordt ook vertoond in wachtkamers van huisartsen.
"Bij patiënten met darmklachten en prediabetes zien we dat extra vezels in het voedingspatroon vaak samen gaan met verbetering van het algehele voedingspatroon," zeggen huisartsen Alja Sluiter en Stefan van Rooijen.
Gedroogde witlofwortel is geen poeder of supplement, maar een gedroogd plantaardig product. De knapperige stukjes kunnen eenvoudig worden toegevoegd aan yoghurt, salades, soep of andere maaltijden – als onderdeel van een gevarieerd voedingspatroon met voldoende vezels.
"Ook veel kinderen eten te weinig vezels. Dit is een praktische manier om vezelrijke voeding toe te voegen aan de dagelijkse voeding," zegt dr. Sultan Duyar, kinderarts.
Conclusie
Meer vezels eten is een goed begin, maar wetenschappelijk onderzoek laat zien dat ook variatie in vezeltypen belangrijk is. Een gevarieerd voedingspatroon met verschillende plantaardige voedingsmiddelen kan bijdragen aan een brede inname van vezels en de diversiteit van het darmmicrobioom ondersteunen.
De explainervideo over het darmmicrobioom geeft in begrijpelijke taal uitleg over dit onderwerp.

