Kalium te hoog: oorzaken, symptomen en wat u eraan kunt doen

Kalium is een belangrijk mineraal dat onder andere helpt bij het reguleren van de hartslag, zenuwfunctie en vochtbalans. Maar wat gebeurt er als uw kalium te hoog is? Een te hoog kaliumgehalte in het bloed (ook wel hyperkaliëmie genoemd) kan gevolgen hebben voor uw gezondheid en komt vooral voor bij mensen met een verminderde nierfunctie of bij gebruik van bepaalde medicijnen. In deze blog leest u wat de oorzaken zijn van een te hoog kalium, welke symptomen erop kunnen wijzen en wat u kunt doen om uw kaliumgehalte weer in balans te brengen.
Verschillende voedingsstoffen in bakjes waar kalium in zit

Onderwerpen in dit artikel

Wat betekent het als kalium te hoog is?

Wanneer het kaliumgehalte in het bloed te hoog is, betekent dit dat het lichaam meer kalium vasthoudt dan het nodig heeft. Normaal gesproken zorgen de nieren ervoor dat overtollig kalium via de urine wordt afgevoerd. Als dit proces niet goed werkt — bijvoorbeeld door een nierfunctiestoornis of medicatie — kan het kaliumgehalte stijgen.

Een te hoge kaliumwaarde wordt meestal vastgesteld via bloedonderzoek. Een normale kaliumwaarde ligt tussen 3,5 en 5,0 mmol/L. Boven de 5,0 mmol/L spreekt men van een verhoogd kaliumgehalte.

Bij wie komt een te hoog kaliumgehalte voor?

Een te hoog kalium komt vooral voor bij:

  • Mensen met een verminderde nierfunctie of nierziekte

  • Personen die bepaalde medicijnen gebruiken, zoals plaspillen (kaliumsparende diuretica), ACE-remmers of ontstekingsremmers (NSAID’s)

  • Mensen met hormonale aandoeningen, zoals de ziekte van Addison

  • Ouderen, omdat de nierfunctie met de leeftijd kan afnemen

  • Personen die veel alcohol drinken, wat de nierfunctie kan beïnvloeden en zo kan bijdragen aan te hoog kalium door alcohol

Kalium te hoog symptomen

Een te hoge kaliumspiegel in het bloed geeft niet altijd direct klachten en wordt vaak per toeval ontdekt tijdens een bloedonderzoek. Toch zijn er signalen die kunnen wijzen op een te hoog kaliumgehalte. U kunt zich bijvoorbeeld vermoeid voelen of last hebben van spierzwakte. Ook tintelingen of een doof gevoel in de handen of voeten komen regelmatig voor. Daarnaast kunnen misselijkheid, een algemeen gevoel van malaise en hartritmestoornissen – zoals hartkloppingen of een onregelmatige hartslag – voorkomen. In ernstige gevallen kan een te hoog kalium zelfs leiden tot kortademigheid of, in zeldzame situaties, een hartstilstand. Omdat de symptomen vaak vaag zijn, is het belangrijk om bij twijfel contact op te nemen met uw huisarts.

Kalium te hoog oorzaak

Een verhoogde kaliumwaarde kan verschillende oorzaken hebben. Nierproblemen zijn een veelvoorkomende boosdoener, omdat de nieren in dat geval het overschot aan kalium niet goed kunnen uitscheiden. Ook bepaalde medicijnen, zoals ACE-remmers, NSAID’s en kaliumsparende plaspillen, kunnen het kaliumgehalte verhogen. Overmatig alcoholgebruik kan de werking van de nieren eveneens verstoren, waardoor kalium zich ophoopt in het lichaam. Daarnaast kan een te hoge inname via voeding of supplementen bijdragen aan het probleem. Tot slot kunnen hormonale disbalansen, bijvoorbeeld bij aandoeningen aan de bijnieren, ervoor zorgen dat het lichaam te veel kalium vasthoudt.

Wat kunt u doen bij een te hoog kaliumgehalte?

Wanneer uw kalium te hoog is, hangt de behandeling af van de oorzaak en ernst. Mogelijke stappen zijn:

  1. Pas uw voeding aan. Vermijd tijdelijk kaliumrijke producten zoals bananen, avocado’s, aardappelen, tomaten, noten en peulvruchten.

  2. Beperk alcoholgebruik. Dit ondersteunt de nierfunctie en helpt om het kaliumniveau stabiel te houden.

  3. Overleg met uw arts. Soms moet de dosering of het type medicatie worden aangepast.

  4. Drink voldoende water. Dit kan helpen bij de afvoer van kalium, maar overleg altijd met uw arts als u een nierziekte heeft.

  5. Gebruik geen supplementen met kalium tenzij uw arts dit specifiek voorschrijft.

Een gezonde, gevarieerde voeding en regelmatige controle van de bloedwaarden helpen om het kaliumgehalte in balans te houden.

Veelgestelde vragen over een te hoog kaliumgehalte

Wat is een gevaarlijke kaliumwaarde?

Een kaliumwaarde boven de 6,0 mmol/L wordt als gevaarlijk beschouwd en kan leiden tot ernstige hartritmestoornissen. Neem in dat geval direct contact op met een arts.

Waardoor krijg je een te hoog kaliumgehalte?

De meest voorkomende oorzaken zijn nierproblemen, medicatiegebruik, hormonale aandoeningen of overmatig alcoholgebruik.

Hoe krijg ik mijn kalium omlaag?

Door kaliumrijke voeding te beperken, voldoende water te drinken (in overleg met uw arts), medicatie aan te passen en alcoholgebruik te verminderen.

Kan het drinken van veel water je kaliumgehalte verlagen?

Ja, bij een gezonde nierfunctie kan voldoende vochtinname helpen om kalium sneller uit het lichaam te verwijderen. Bij nierproblemen moet dit echter altijd in overleg met een arts gebeuren.

Wat mag je niet eten als je kalium te hoog is?

Vermijd tijdelijk voedingsmiddelen met veel kalium, zoals bananen, avocado’s, aardappelen, tomaten, noten, spinazie en peulvruchten.

Meer weten?

Lees meer in ons kennisbank artikel over kalium.


Disclaimer: Deze informatie is bedoeld voor algemene voorlichting. Raadpleeg altijd een arts of apotheker bij vragen over uw gezondheid of bij een mogelijk kaliumtekort.