Vitamine A

Vitamine A is een voedingsstof die belangrijk is voor onder andere uw immuunsysteem, uw ogen en uw huid. Maar wat is vitamine A nou precies, waar zit het in en welke verschillende vormen zijn er? Dat en meer, leest u hier.

Wat is vitamine A?

Vitamine A is een vet-oplosbare vitamine die belangrijk is voor het behoud van gezonde ogen, een goed werkend immuunsysteem en een gezonde huid. Het speelt ook een belangrijke rol in het specialisatieproces van uw lichaamscellen.

Twee vormen van vitamine A in voeding

Er zijn twee primaire vormen van vitamine A in voeding:

1. Retinol, voorkomend in dierlijke producten.
2. Bètacaroteen, een vitamine A-voorloper die we terugvinden in plantaardige voedingsmiddelen.

Het lichaam zet bètacaroteen naar behoefte om in het voor het lichaam werkzame retinol.

Wat doet vitamine A?

Vitamine A is een onmisbare vitamine voor uw lichaam. Het werkt mee aan verschillende processen. Vitamine A:

• Is goed voor de weerstand, het ondersteunt de afweer van uw lichaam;
• Is belangrijk voor uw huid. Het helpt bij het gezond houden van de huid van binnenuit;
• Is goed voor het gezichtsvermogen en helpt u om normaal te kunnen zien;
• Draagt bij tot de instandhouding van normale slijmvliezen, waardoor het ook de werking van de slijmvliezen ten goede komt;
• Is goed voor de ijzerhuishouding in uw lichaam. Het helpt namelijk bij het beschikbaar maken van ijzer uit uw lichaamsvoorraden.

Wat doet vitamine A voor de huid?

Vitamine A staat erom bekend dat het goed is voor uw huid. Niet voor niets zit het ook in allerlei dagcrèmes en verzorgingsproducten. U kent ze vast wel: de vitamine A crèmes of serum met retinol. Vitamine A levert een bijdrage aan het behoud van een normale huid. Het voedt en verzorgt uw huid van binnenuit.

Waar zit vitamine A in?

Vitamine A is te vinden in diverse voedingsmiddelen. Voorbeelden van voedingsmiddelen die veel vitamine A bevatten, zijn:

• Dierlijke producten: lever en visolie bevatten hoge hoeveelheden retinol.
• Zuivelproducten: kaas, melk en boter en eieren (de dooiers) zijn goede bronnen van retinol.
• Plantaardige bronnen: oranje en donkergroene groenten zoals wortelen, pompoen, spinazie, spitskool en boerenkool zijn rijk aan bètacaroteen. Maar ook fruit, zoals sinaasappels, mandarijnen en bananen bevatten deze plantaardige vorm van vitamine A.

Hoeveel vitamine A heb ik nodig?

Vitamine A binnenkrijgen met uw voeding is van belang voor een goede gezondheid. Maar hoeveel vitamine A is er precies nodig? De aanbevolen dagelijkse hoeveelheid (ADH) vitamine A voor volwassen mannen ligt op 800 microgram. Voor volwassen vrouwen ligt de ADH op een hoeveelheid van 680 microgram.

Kinderen hebben minder nodig dan volwassenen en zwangere vrouwen of vrouwen die borstvoeding geven juist meer. Maar let op: ook niet te veel. Te veel vitamine A tijdens de zwangerschap kan schadelijk zijn voor het ongeboren kindje.

Een tekort aan vitamine A

Omdat vitamine A in veel verschillende voedingsmiddelen zit, is het vrij eenvoudig om voldoende vitamine A binnen te krijgen. Bovendien is vitamine A een vet-oplosbare vitamine: dat betekent dat uw lichaam in staat is vitamine A op te slaan. Daardoor heeft u een voorraadje vitamine A in uw lichaam. Pas als u lange tijd geen vitamine A rijke producten eet en uw lichaam door de voorraad vitamine A heen is, ontstaat mogelijk een tekort.

Hoe herkent u een vitamine A-tekort?

Een vitamine A tekort herkent u aan symptomen zoals droge ogen, nachtblindheid of een verzwakt immuunsysteem. Ook huidproblemen en vermoeidheid kunnen wijzen op een tekort. Als u denkt dat u een tekort hebt, is het verstandig om een arts of diëtist te raadplegen voor advies en begeleiding.

Een teveel aan vitamine A

Een overschot kan ontstaan als u vaak lever eet of gedurende langere tijd supplementen met een hoge dosering vitamine A slikt. Als u lang achter elkaar meer dan 3.000 microgram vitamine A per dag gebruikt, loopt u de kans op een teveel aan vitamine A in uw lijf.

Als het gaat om het opbouwen van een overschot, gaat het vooral om vitamine A uit dierlijke producten en niet om bètacaroteen uit groente en fruit. Wel kunnen overschotten bètacaroteen uit supplementen schadelijk zijn. Gebruik dus nooit meer van een supplement of multivitamine dan staat aangegeven op de verpakking of gebruiksaanwijzing.

De symptomen van een overschot

Een teveel aan vitamine A kan verschijnselen veroorzaken waaronder: hoofdpijn, misselijkheid, een gebrek aan eetlust, duizeligheid en vermoeidheid. Maar bijvoorbeeld ook afwijkingen van de huid.

Kunt u zomaar vitamine A slikken?

Het is niet verstandig om zomaar hoge doseringen vitamine A te slikken. Voor de meeste mensen is een dagelijkse onderhoudsdosering al voldoende en het zit vaak in een goede multivitamine. Overleg met een arts of gediplomeerd drogist voordat u begint met supplementen, zeker in hoge hoeveelheden. Zo blijft u op een veilige manier gezond.

Welke vormen van vitamine A zijn er, en wat zijn de voordelen per vorm?

Is vitamine A zonder recept verkrijgbaar?

Ja, vitamine A is zonder recept verkrijgbaar. U kunt het vinden in diverse voedingssupplementen en natuurlijke voedingsmiddelen, zoals wortelen en spinazie. Vitamine A is essentieel voor de gezondheid, het ondersteunt uw zicht, immuunsysteem en voortplanting. Zorg ervoor dat u de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid aanhoudt voor optimale resultaten.

Advies inname vitamine A tijdens de zwangerschap

Tijdens de zwangerschap levert een te hoge inname van vitamine A, risico's op voor de ongeboren baby. Daarom wordt aangeraden om tijdens een zwangerschap geen lever te eten en ook andere producten die rijk zijn aan vitamine A te laten staan. Met een vitamine A-gehalte van 11.000 microgram per 100 gram, overschrijdt lever ruimschoots de aanbevolen dagelijkse maximumgrens van 3.000 microgram.

Vitamine A bij jonge kinderen

Het veilige niveau voor vitamine A voor volwassenen ligt op 3.000 microgram per dag. Dit noemen we ook wel de aanvaardbare bovengrens. Voor kinderen ligt deze grens een stuk lager. Voor kinderen van 1 tot 3 jaar ligt de grens op 800 microgram. Deze aanvaardbare bovengrens groeit langzaam mee met de leeftijd. Bij een leeftijd van 4 tot 6 jaar ligt hij bijvoorbeeld op 1.000 microgram.

Omdat kinderen van 1 tot 4 dus niet veel vitamine A nodig hebben en ook een vrij lage aanvaardbare bovengrens hebben, wordt aangeraden om kinderen tot 4 jaar geen smeerleverworst of paté te geven. Daar zitten namelijk grote hoeveelheden vitamine A in, waardoor u de grens overschrijdt.

Meer weten?

Raadpleeg onze gediplomeerde drogisten als u nog meer vragen heeft gerelateerd aan vitamine A. Zij staan u graag te woord.