Hoesten

Hoesten is een klacht waar iedereen weleens last van heeft. Het is een symptoom van bijvoorbeeld verkoudheid of griep. Ook het coronavirus veroorzaakt hoest. Wat is hoest nou precies, waarom hoest u als u ziek bent? En kunt u zelf iets doen tegen hoest?

Wat is hoest?

Hoest is een natuurlijke reactie van het lichaam om de longen schoon te houden. Komen er ziekteverwekkers of stofdeeltjes in de longen, dan kan dat de luchtwegen irriteren. Daardoor produceert u slijm. En dat slijm hoest u op. Met het hoesten verplaatst het slijm zich naar buiten, waardoor de luchtwegen schoon worden gehouden.

Droge hoest, kriebelhoest of hoest met slijm?

Hoest kan zich op twee manieren voordoen:

Vastzittende hoest, oftewel slijmhoest: De hoestprikkel wordt bij deze variant van hoest veroorzaakt door een teveel aan slijm in de luchtwegen. Dat slijm hoest u op. Soms gaat dat moeilijk omdat het slijm taai is en moeilijk op te hoesten. Het slijm wordt veroorzaakt door een ontsteking van de luchtwegen, zoals dat het geval is bij griep of verkoudheid.

Droge hoest: Een vervelende kriebelhoest die behoorlijk onbedwingbaar aan kan voelen. Het hoesten kan pijn doen en uw luchtwegen meer en meer irriteren. Het hoesten is vermoeiend en bovendien brengt het geen opluchting, u hoest tenslotte niets op.

Is hoesten goed?

Het hoesten is in de meeste gevallen een goede en zinvolle verdedigingsreactie van ons lichaam. Door te hoesten worden longen en luchtwegen schoongehouden. Hoesten is dan ook geen ziekte op zich, maar een symptoom van een onderliggend probleem. Dat kan bijvoorbeeld een verkoudheid of griep zijn, die het lichaam graag wil opruimen.

De hoestprikkel

In de keel zitten zenuwen. Deze zenuwen sturen een bericht naar een speciaal deel in de hersenen dat vervolgens het signaal terugstuurt dat u moet hoesten. Als u hoest, sluit uw keel even en spant u uw buikspieren aan. Hierdoor wordt de druk in uw longen hoger. Dan gaat uw keel opeens weer open en blaast de lucht in een snel tempo weer naar buiten. Door deze snelle luchtverplaatsing worden stofdeeltjes en slijm uit uw luchtwegen geblazen.

De oorzaak van hoesten

Hoesten is dus een reactie op een prikkeling van de slijmvliezen. De prikkeling wordt vaak veroorzaakt door een infectie. Verkoudheid en griep zijn de meest voorkomende infecties. Ze veroorzaken ontstoken slijmvliezen. De slijmvliezen zwellen op en vormen extra slijm. Hoesten zorgt ervoor dat dit slijm wordt afgevoerd.

Prikkeling van de slijmvliezen, met hoesten als gevolg, kan ook worden veroorzaakt door:

Roken;
Airconditioning;
Slecht geventileerde ruimten;
Overgevoeligheid voor bepaalde stoffen in de lucht of allergie;
Maagzuur dat omhoog komt en uw keel irriteert.

Wanneer is hoesten besmettelijk?

Hoesten is besmettelijk als u een besmettelijke infectieziekte heeft. Griep, verkoudheid en corona zijn virussen die u door hoesten kunt overdragen. Het virus komt door het hoesten in kleine vochtdeeltjes in de lucht terecht, die door andere mensen ingeademd kunnen worden.

Wanneer is het hoesten niet meer besmettelijk?

Bij griep: U kunt anderen besmetten vanaf 1 dag voordat u ziek wordt, tot ongeveer de vijfde dag dat u griep heeft. Daarna is het doorgaans niet meer besmettelijk.[1]
Bij een verkoudheid: U bent besmettelijk vanaf het moment dat u klachten heeft aan uw neus en keel. Na een paar dagen neemt de besmettelijkheid af.[1]
Bij corona: De eerste dagen dat u klachten heeft, bent u het meest besmettelijk. Dit neemt snel af en na 5 dagen bent u meestal niet meer besmettelijk.[2]

Hoesten door roken

De slijmvliezen van de longen zijn bedekt met trilhaartjes. Deze zorgen ervoor dat slijm en stof worden afgevoerd in de richting van de mond. Door roken worden de trilhaartjes kapot gemaakt, waardoor het slijm in de longen achterblijft en voor irritatie zorgt. Hierdoor ontstaat hoest: het bekende rokershoestje. Stoppen met roken is altijd een goed idee. Of u nou last heeft van een rokershoestje of niet.

Hoesten bij kinderen

Hoest bij een kind is natuurlijk ontzettend vervelend, zeker wanneer het uw kind en u zelf de hele nacht uit de slaap houdt. Hoest bij kinderen kan een paar weken duren en meestal gaat het vanzelf weer over. Maar let goed op als uw kind ook andere klachten heeft, zoals koorts, heel snel ademen, of als het hoesten lang duurt. En ook als uw kind heel ziek lijkt, moeite heeft met ademen, of als het hoesten erger wordt, is het slim om even te bellen. Als uw kind jonger dan 3 maanden is en hoest, bel dan altijd de huisarts bij hoest.

Leefstijl, voeding en tips bij hoest

Als u rookt, stop dan met roken. Dat is het eerste advies als het gaat om aanhoudende hoest.
Voldoende drinken is belangrijk om de keel vochtig te houden. Neem vaak een klein slokje. Het kan ook fijn zijn iets warms te drinken om de keel te verzachten. Neem bijvoorbeeld een kop thee met honing.
De neus druppelen met zout water bij verkoudheid. Dat helpt de luchtwegen open te houden. Ook neussprays kunnen hierbij helpen. Het verzacht niet het hoesten zelf.
Stomen boven een bak flink warm water. U ademt de stoom in terwijl u een handdoek over u en de bak water legt. Pas altijd goed op voor verbranding. Gebruik nooit kokend water! En doe dit ook niet met kinderen! Met kinderen kunt u stomen in de badkamer. Doe de badkamerdeur dicht en zet de douche lekker warm aan. Ook hier geldt: niet te heet. Overigens hoeft uw kind niet onder de douchestraal te staan, maar kunt u ook met uw kind naast de douche gaan zitten en simpelweg aanwezig zijn in de badkamer. Het gaat om het inademen van de vochtige lucht.
Zelfzorgmiddelen kunnen mogelijk ook het hoesten verlichten of de symptomen van uw verkoudheid verzachten. Denk hierbij aan keelsnoepjes of een dropje.
Waterijsjes of koude dranken kunnen helpen bij een schrale keel.

Hoesten gaat niet over, wat kan ik doen?

Hoesten kan soms best lang duren als u verkouden bent geweest of griep hebt gehad. Wanneer is het nou tijd om een bezoek te brengen aan de huisarts?

Als u pijn heeft op de borst bij het ademhalen;
Als u zich heel ziek voelt;
Als u bloed ophoest;
Als uw hoest na twee weken nog steeds niet minder wordt;
Als u moeite heeft met ademhalen, zich benauwd voelt of een piepend geluid maakt bij het ademhalen;
Als u 's nachts vaak moet hoesten en daardoor benauwd bent of moe omdat u niet goed slaapt;
Als u langer dan drie dagen koorts heeft.
Als een baby jonger dan 6 maanden is en hoest, is het altijd slim om naar de dokter te gaan.

Hoesten en corona

Het coronavirus gaat ook gepaard met hoesten. Heeft u nadat u corona heeft gehad nog lang aanhoudend klachten, bent u benauwd, snel moe of heeft u psychische klachten? Dan is dat een reden om de huisarts te bezoeken.

Bronnen:

[1] RIVM folder infectieziekten

[2] RIVM