Fytinezuur

Wat is fytinezuur?

Fytinezuur, is een natuurlijke stof die voornamelijk voorkomt in plantaardige voedingsmiddelen. Het zit bijvoorbeeld in granen, zaden, noten en peulvruchten. Vaak wordt het gezien als een anti-voedingsstof, omdat het de opname van bepaalde voedingsstoffen zou belemmeren. In planten dient fytinezuur als opslagvorm voor fosfor en speelt het een belangrijke rol bij hun groei en ontwikkeling.

Is fytinezuur schadelijk?

Fytinezuur zelf is niet schadelijk voor uw lichaam, het is van nature aanwezig in vele voedingsmiddelen, met name in volkoren voedingsproducten. Het wordt soms ook wel als een anti-voedingsstof gezien, omdat het minerealen als calcium, ijzer en zink aan zich kan binden, waardoor deze voedingstoffen minder goed worden opgenomen in uw darmen. Deze aan fytinezuur gebonden voedingsstoffen worden met de ontlasting uitgescheiden.

Maar hoe dit precies werkt en of het echt schadelijk is, is niet helemaal bekend. Fytinezuur kan zich namelijk ook aan schadelijke stoffen binden, waardoor het een beschermende werking kan hebben. We weten dat volkorenproducten allerlei gezondheidsvoordelen hebben en hoewel dat nog niet bewezen is, zou het kunnen dat fytinezuur hierbij zelfs een belangrijke rol speelt.

Fytinezuur en mineralen

Calcium, ijzer en zink zijn voedingsstoffen die zich aan fytinezuur kunnen binden en die daarom mogelijk minder goed opgenomen kunnen worden als u voedingsmiddelen eet waarin fytinezuur zit. Het voedingscentrum gaat er echter vanuit dat er geen probleem is voor de opname van voldoende voedingsstoffen als u gezond en gevarieerd eet. Volkorenproducten passen daarbij gewoon in een gezond voedingspatroon.

Neem u supplementen met minerealen? Dan kunt u overwegen om ze niet bij de volkoren (brood)maaltijd of met koffie in te nemen, maar op een ander moment op de dag.

Fytinezuur in voeding

Fytinezuur komt voor in verschillende soorten voeding. Zo zit het bijvoorbeeld in:

• Granen en volkoren brood;
• Zemelen, met name in tarwe en rijst;
• Koffie;
• Zaden en noten;
• Rauwe cacao;
• Peulvruchten.

Fytinezuur in brood

Fytinezuur komt veel voor in volkorenproducten, bijvoorbeeld brood. Fytinezuur komt namelijk veel voor in granen. Haver en gerst zijn de granen die de minste fytinezuur bevatten. Bij het eten van normale hoeveelheid, brood en granen gecombineerd met een verder ook goed gevarieerde voeding, is er niets aan de hand en krijgt u voldoende vitaminen en mineralen binnen. Ondanks dat u via het eten brood of granen fytinezuur binnenkrijgt.

Kiest u graag voor brood met minder fytinezuur, neem dan zuurdesembrood. Dit brood heeft een langer rijsproces, waardoor het uiteindelijk minder fytinezuur bevat dan een brood dat met gist gerezen is.

Laat niet zomaar volkorenproducten weg uit uw voeding. Volkorenproducten hebben veel goede effecten voor uw gezondheid. Dat kan met de hoeveelheid vezels te maken hebben. Maar het fytinezuur zou hier zelfs ook een rol in kunnen spelen, door het wegvangen van schadelijke stoffen. Maar zoals eerder al aangegeven, is dit nog niet voldoende onderzocht. Hoe dan ook: volkoren producten maken zeker onderdeel uit van een gezond voedingspatroon.

Fytinezuur en koffie

Koffie bevat fytinezuur en daarnaast ook polyfenolen die wat mineralen kunnen wegvangen, die u daardoor niet opneemt. Ook kan er wat meer calcium worden uitgescheiden in uw urine door de cafeïne die in koffie zit. Maar het gaat allemaal maar om zulke minimale hoeveelheden dat u veilig uw kopje koffie kunt drinken. Hoe meer de koffie gefilterd is, hoe minder cafestol het bevat. Het stofje dat verantwoordelijk is voor de verhoging van uw cholesterol. Een paar kopjes koffie op een dag, kunnen in principe geen kwaad.

Slim omgaan met fytinezuur

Neemt u mineralen of extra vitaminen om uw voeding mee aan te vullen? Kies er dan voor om deze in te nemen op een ander moment dan dat u uw broodmaaltijd nuttigt. En neem ze ook niet in met koffie. Dan heeft het fytinezuur minder kans om deze voedingsstoffen weg te vangen en mogelijk de opname ervan in de weg te zitten.

Tips voor minder fytinezuur in uw voeding

• Zaden of noten weken: Sommige mensen weken noten of zaden eerst in water, zodat de hoeveelheid fytinezuur afneemt;

• Gefermenteerde voeding: Dit bevat minder fytinezuur dan niet gefermenteerde varianten. Een voorbeeld hiervan is zuurdesembrood;

• Gevarieerd voedingspatroon: Door een gevarieerd dieet te volgen dat zowel plantaardige als dierlijke voedingsmiddelen omvat, kunt u de effecten van fytinezuur op de mineraalopname minimaliseren.

Advies over voeding?

Als u nog vragen heeft of over dit artikel bijvoorbeeld, neem dan gerust contact op. U kunt online contact opnemen voor een persoonlijk advies van een gediplomeerd drogist.