Lactose

Wat is lactose?

Lactose is een suiker die voorkomt in melk. We noemen het daarom ook wel melksuiker. Lactose is minder zoet dan bijvoorbeeld kristalsuiker, rietsuiker of glucose. Melk wordt gebruikt in allerlei voedingsmiddelen, dus lactose zit in veel van de dagelijkse producten die u eet. Denk maar aan kaas, yoghurt en slagroom. Maar lactose zit bijvoorbeeld ook die lekkere roombotercake van de bakker of zelfs in het brood.

Lactose bestaat uit twee suikers die aan elkaar gekoppeld zijn: glucose en galactose. Dat noemen wet met een duur woord een disacharide. Lactose wordt na inname verteerd in de dunne darm. Dat gebeurt met behulp van het enzym lactase. Na deze verteringsstap worden de suikers opgenomen in uw bloed.

Wat is lactose-intolerantie?

Lactose-intolerantie betekent dat uw lichaam moeite heeft met het verteren van lactose. Dat komt doordat er te weinig lactase in de dunne darm aanwezig is (het enzym dat de lactose moet afbreken). Als lactose niet voldoende wordt afgebroken, nemen uw darmen het niet op in het bloed en vervolgt de lactose zijn weg naar de dikke darm. Hierdoor komt de lactose onverteerd in dit deel van uw spijsverteringskanaal terecht. In de dikke darm wordt het alsnog afgebroken, maar dan door de darmbacteriën die daar leven. Bij dit proces ontstaat gas. Dat geeft klachten die passen bij een lactose-intolerantie. Denk aan:

• Een opgeblazen gevoel;
• Buikpijn;
• Winderigheid;
• Misselijkheid;
• En soms diarree.

Lactose-intolerantie kan op verschillende momenten in uw leven ontstaan. Bij kinderen onder de 6 jaar komt het nauwelijks voor. Vaak ontstaat een lactose-intolerantie geleidelijk, bijvoorbeeld met het ouder worden. Naarmate u ouder wordt kan namelijk de productie van lactase afnemen, waardoor het afbreken van lactose moeizamer gaat.

Wat is het verschil met koemelkallergie?

Lactose-intolerantie is een spijsverteringsprobleem waarbij lactose niet of te weinig wordt verteerd. Koemelkallergie is een reactie van uw immuunsysteem. Bij koemelkallergie reageert uw lichaam allergisch op de eiwitten in melk, niet op de lactose. Koemelkallergie komt vaker voor bij jonge kinderen en groeit vaak over de jaren heen weg. 

De producten die u kunt gebruiken bij een lactose-intolerantie en een melkallergie verschillen. Bij lactose-intolerantie kunt u soms namelijk nog kleine hoeveelheden lactose verdragen, terwijl bij koemelkallergie vaak een volledig melkvrij dieet nodig is.

Ben ik lactose-intolerant?

Als u denkt dat u lactose-intolerant bent, kunt u zelf testen of lactose inderdaad uw klachten veroorzaakt. Dit kan door een simpele eliminatie- en provocatietest (weglaten en uitlokken):

1. Eliminatie (weglaten) - 2 weken: Vermijd gedurende deze twee weken alle producten waar lactose in zit. Denk aan producten zoals melk, yoghurt en kaas. Maar let ook op verborgen lactose in bewerkte producten. In veel bewerkte voedingsmiddelen wordt namelijk melk of een bestanddeel daarvan gebruikt. Denk hierbij aan kant-en-klaarmaaltijden of sauzen. Noteer eventuele veranderingen in uw klachten tijdens deze weken.
2. Provocatie (uitlokken) - 1 dag: Neem na deze twee weken een glas melk of een ander product met lactose. Krijgt u dan uw klachten terug, zoals buikpijn, winderigheid of diarree? Dan kan dit wijzen op lactose-intolerantie.

Overleg het met de huisarts als u vermoedt dat u lactose niet kunt verteren en u een eliminatie provocatietest hebt gedaan. Ook als de klachten aanhouden tijdens de twee weken waarin u geen melkproducten of producten met lactose gebruikt, kan dat een reden zijn om de huisarts te vragen met u mee te kijken naar de oorzaak van uw symptomen.

Wat kunt u wel en niet eten bij lactose-intolerantie?

Als u lactose-intolerant bent, is het goed om alles waar melk of melkbestanddelen inzitten te laten staan. Maar het is ook fijn om te weten welke voedingsmiddelen u wél veilig kunt eten.

• Harde kazen, zoals Parmezaanse kaas en oude Goudse kaas, bevatten van nature bijna geen lactose en worden vaak wel verdragen;
• Lactosevrije melk yoghurt en boter zijn goede alternatieven voor gewone zuivel;
• U kunt ook gaan voor plantaardige varianten op melk. Plantaardige melk is er tegenwoordig in allerlei soorten, waaronder havermelk, sojamelk, amandelmelk en kokosmelk.

Steeds meer lactosevrije producten

De markt voor lactosevrije producten groeit snel, waardoor er steeds meer opties beschikbaar zijn. Dat komt niet alleen omdat er mensen intolerant zijn voor melkproducten, maar ook omdat steeds meer mensen vegan eten en lactose een dierlijk product is.

Let op met bewerkte voeding

Sommige producten bevatten verborgen lactose, zoals bewerkte vleeswaren, chips, soepmixen, sauzen en gebak. Lees altijd het etiket en let op termen als melkpoeder, weipoeder of lactose. Dit zijn melkbestanddelen.

Bij een lichte intolerantie kunt u soms kleine hoeveelheden lactose verdragen, zonder daar klachten van te krijgen. Probeer voorzichtig uit wat uw lichaam aan kan. Overleg bij twijfel met uw huisarts of vraag hulp van een diëtist.

Tips voor een lactosearm dieet

• Lees altijd de etiketten zorgvuldig om te zien of er melk of melkbestanddelen in zitten.
• Experimenteer met kleine hoeveelheden lactose om te ontdekken wat u kunt verdragen.
• Probeer verschillende alternatieve producten uit, om te ontdekken wat u lekkere vervangers vindt.
• Er bestaan ook lactase-tabletten als ondersteuning wanneer nodig.

Blijven uw klachten of worden ze erger? Neem dan altijd even contact op met uw huisarts.

Advies nodig of vragen over lactose?

Heeft u nog vragen over lactose? Of wilt u meer informatie over lactosevrije producten van DeOnlineDrogist? U mag altijd online contact opnemen voor een persoonlijk advies van een gediplomeerd drogist. Dat kan via chat, mail, whatsapp of telefonisch.