Cholesterol

Cholesterol is een onderwerp dat vaak besproken wordt als het gaat om de gezondheid van uw hart en bloedvaten. Maar wat is cholesterol nou precies voor stof? En is het echt zo slecht als vaak wordt gedacht? In dit artikel leggen we het u uit.

Wat is cholesterol?

Hoewel veel mensen bij het woord cholesterol meteen een slechte associatie hebben, is het eigenlijk een belangrijke lichaamseigen stof. Cholesterol is namelijk een vetachtige stof die nodig is voor het aanmaken van celmembranen, verschillende hormonen en vitamine D.

Uw lever maakt het grootste gedeelte van het cholesterol zelf aan, maar u krijgt ook cholesterol binnen via uw voedsel. Cholesterol is dus niet alleen slecht, maar eigenlijk ook heel belangrijk voor uw lichaam.

Is cholesterol slecht?

Het is belangrijk om te begrijpen dat uw lichaam cholesterol nodig heeft om goed te functioneren. Maar, cholesterol heeft óók een slechte naam gekregen, omdat verhoogde cholesterolwaarden in het lichaam bij kunnen dragen aan het ontstaan van hart- en vaatziekten. Er zijn verschillende soorten cholesterol en niet alle soorten hebben dezelfde effecten op uw gezondheid. Ook de verhouding tussen de verschillende soorten cholesterol in uw lichaam zijn belangrijk.

LDL-cholesterol: het ‘slechte’ cholesterol

LDL staat voor low-density lipoproteïne. Dit type cholesterol wordt vaak het ‘slechte’ cholesterol genoemd. Dat komt omdat deze vorm van cholesterol zich aan de wanden van uw bloedvaten kan hechten. Hierdoor ontstaan vernauwingen en neemt het risico op hart- en vaatziekten toe. Daarom is het belangrijk om LDL-cholesterol laag te houden. Dat doet u onder andere door gezond te eten en voldoende te bewegen.

HDL-cholesterol: het ‘goede’ cholesterol

HDL staat voor high-density lipoproteïne en wordt ook wel het ‘goede’ cholesterol genoemd. HDL helpt bij het verwijderen van overtollig cholesterol uit uw bloed en transporteert dit terug naar de lever. Een hoger HDL-gehalte hangt samen met een lager risico op hart- en vaatziekten.

Andere soorten cholesterol

Naast LDL en HDL zijn er nog andere soorten vetstoffen in uw bloed. Bijvoorbeeld VLDL (very low-density lipoproteïne) en IDL (intermediate-density lipoproteïne). VLDL bevat veel triglyceriden. Dat is een ander vettype in het bloed. Triglyceriden zijn vetten die ontstaan wanneer u meer calorieën binnenkrijgt dan u verbrandt, bijvoorbeeld veel suikers en verzadigde vetten. Een verhoogd triglyceridengehalte draagt bij aan een hoger risico op hart- en vaatziekten. Ook hiervoor geldt weer, net als bij een verhoogd LDL, dat regelmatig bewegen en gezond eten ertoe kan bijdragen dit risico te verlagen.

Waar zit cholesterol in?

LDL-cholesterol zit in verzadigde vetten. U kunt daarom beter voedingsmiddelen waar veel verzadigde vetten en transvetten in zitten vermijden. Denk hierbij aan:

Fastfood;
Gebak en koekjes;
Gefrituurd voedsel:

Gezond cholesterol vindt u in voedingsmiddelen die rijk zijn aan onverzadigde vetten, zoals:

Avocado’s;
Noten en zaden;
Olijfolie;
Vette vis, zoals zalm en makreel;

Wat kan ik doen voor een gezond cholesterol?

Voedingsaanpassingen die helpen uw cholesterolwaarden gezond te houden, zijn:

Matig het eten van vlees: Beperk de hoeveelheid vlees die u eet en kies ook minder vaak voor rood vlees. Ga liever voor de wat magerdere vleesproducten als u vlees wilt eten. Kip en kalkoen zijn magerder dan rund of varken.
Kies voor magere producten: U kunt vetrijke zuivelproducten vervangen voor de magere variant en roomboter voor margarine.
Eieren zijn gezond, maar eet er niet te veel: Ook eieren bevatten relatief veel cholesterol. Eet er niet meer dan 2 tot 3 (of 3 tot 4 als u vegetarisch eet).
Drink niet te veel ongefilterde koffie: Ongefilterde koffie bevat namelijk meer cafestol – een stofje dat het LDL-cholesterol verhoogt. Ongefilterde koffie is bijvoorbeeld die uit een cafetière of kookkoffie. Kies in plaats daarvan voor een gefilterd kopje koffie.
Eet voldoende vezelrijke voeding: Vezels eten kan u helpen het LDL-cholesterol te verlagen. Denk hierbij aan volkorenproducten, groenten en peulvruchten.
Beperk het drinken van alcohol: Overmatig alcoholgebruik kan namelijk de triglyceriden in uw bloed verhogen.
Neem producten met plantesterolen: Er zijn tegenwoordig voedingsmiddelen die verrijkt zijn met plantesterolen, bijvoorbeeld in smeerbare producten voor op brood of yoghurtdrinks. Het is aangetoond dat plantensterolen en plantenstanolesters de bloedcholesterol verlagen.

Andere tips voor een gezond cholesterol

Beweeg voldoende: Streef naar minimaal 30 minuten beweging per dag;
Stop met roken: Roken verlaagt het HDL-cholesterol;
Behoud zoveel mogelijk een gezond gewicht: Overgewicht verhoogt het risico op een hoog LDL-gehalte en hart- en vaatziekten.

Hoe meet u uw cholesterol?

Het cholesterol in uw bloed is te meten met een bloedtest. De meest betrouwbare cholesteroltest doet u via de huisarts. U krijgt dan inzicht in uw totale cholesterolgehalte, maar ook in de verdeling van LDL, HDL en triglyceriden.

Er zijn ook tests die u kunt bestellen om gemakkelijk en snel thuis uw cholesterolwaarde te bepalen. U neemt dan een druppeltje bloed af dat u moet laten vallen op een speciaal stripje. Zo’n cholesterol zelftest geeft u wel een indruk, maar niet zo’n uitgebreid resultaat als het bloedonderzoek bij de dokter. U weet dan wel het totale cholesterol maar niet wat het HDL of het LDL is. Bovendien beoordeeld een dokter ook altijd of er risicofactoren zijn voor een verhoogd cholesterol of hart- en vaatziekten.

Wanneer naar de dokter?

Als uw cholesterolwaarden te hoog zijn, kan uw arts u advies geven over leefstijlveranderingen. Daarnaast is het mogelijk om te starten met medicatie als dat nodig is. Deze medicatie kan cholesterolwaarden verlagen. Bij een sterk verhoogd cholesterol of als er hart- en vaatziekten voorkomen in de familie, is het belangrijk om uw waarden regelmatig opnieuw te laten checken.

Is een verhoogd cholesterol erfelijk?

Een verhoogd cholesterol kan erfelijk zijn. Deze aandoening noemen we familiaire hypercholesterolemie. Als u dit heeft kan het lichaam het LDL-cholesterol niet goed afbreken. Dit leidt tot hoge cholesterolwaarden, vaak al vanaf jonge leeftijd. Bezoek altijd uw huisarts als u een vermoeden heeft van familiaire hypercholesterolemie.

Meer vragen over cholesterol?

Heeft u nog vragen over cholesterol of over producten van De Online Drogist? U mag altijd online contact opnemen voor een persoonlijk advies van een gediplomeerd drogist. Dat kan via chat, mail, whatsapp of telefonisch.