Selenium
Onderwerpen in dit artikel
Wat is selenium?
Selenium is een essentieel spoorelement. “Essentieel” betekent dat uw lichaam het niet zelf kan aanmaken en u het via voeding (en eventueel een supplement) moet binnenkrijgen. De hoeveelheid selenium in plantaardige voeding hangt sterk af van het seleniumgehalte in de bodem.
Waar is selenium goed voor?
Wettelijk toegestane, algemene gezondheidsfuncties van selenium zijn onder meer:
- Draagt bij aan de normale werking van het immuunsysteem.
- Draagt bij aan de normale werking van de schildklier.
- Helpt cellen beschermen tegen oxidatieve schade (antioxidatieve werking).
- Draagt bij aan de normale spermatogenese (vorming van zaadcellen).
- Draagt bij aan de instandhouding van normaal haar en normale nagels.
Let op: bovenstaande zijn algemene, toegestane gezondheidsclaims voor selenium. Ze zijn niet bedoeld als medische claims of om ziekten te behandelen.
Hoeveel selenium heeft u nodig?
De aanbevolen dagelijkse hoeveelheid (ADH) voor volwassenen staat op circa 70 microgram per dag. Bij zwangeren of vrouwen die borstvoeding geven kan dit aantal licht verhoogd zijn; volg het advies van uw verloskundige/arts en de productinformatie. De maximale veilige innamedrempel (UL) voor volwassenen: 300 microgram per dag uit voeding en supplementen samen.
Overschrijd de UL niet. Kinderen hebben lagere aanbevelingen; volg daarbij het etiket of het advies van een arts of gediplomeerd drogist.
In welke voeding zit selenium?
Rijke bronnen zijn onder andere:
- Noten en zaden: vooral paranoten (Brazil nuts) – let op: het gehalte varieert sterk; 1–2 noten kunnen al de ADH leveren.
- Vis en zeevruchten: tonijn, zalm, sardines, garnalen.
- Vlees en gevogelte
- Eieren en zuivel
- Volkoren granen en peulvruchten: gehalte afhankelijk van de bodem.
Tip: in Europa zijn bodems gemiddeld armer aan selenium dan in sommige andere werelddelen, waardoor plantaardige bronnen hier vaak lagere waarden hebben.
Tekort aan selenium
Een ernstig tekort komt bij een gevarieerd voedingspatroon zelden voor. Mogelijke signalen van onvoldoende inname kunnen zijn: verminderde werking van het immuunsysteem, broze nagels, haaruitval en vermoeidheid. Ernstige tekorten kunnen de schildklierfunctie beïnvloeden. Bij klachten: neem contact op met de huisarts.
Te veel selenium (selenose)
Langdurig te veel selenium kan leiden tot klachten zoals haaruitval, broze nagels, een metaal- of knoflookachtige ademgeur, maag-darmklachten, vermoeidheid of prikkelbaarheid. Neem niet meer dan de aanbevolen dosering en blijf ruim onder de UL van 300 µg/dag tenzij uw arts anders adviseert.Wie loopt meer risico op een lage inname?
Mensen die zeer eenzijdig of energiebeperkt eten lopen meer risico op de bijwerkingen bij lage inname. Ook mensen die geen vis of vlees/ei gebruiken en weinig volkorengranen/noten eten.
Welke supplementvormen zijn er?
Selenium is verkrijgbaar bij De Online Drogist als:
- Selenomethionine (organisch gebonden) – goede biologische beschikbaarheid.
- Seleniumgist (gefermenteerde gist met organisch selenium) – vaak als “selenium-yeast”.
- Natriumseleniet / natriumselenaat (anorganische vormen) – ook effectief, maar met andere opname-eigenschappen.
Vormen en doseringen:
- Tabletten/capsules: vaak 50, 100 of 200 microgram per eenheid.
- Multivitaminen: bevatten regelmatig 25 tot 100 microgram selenium per dagdosering.
Hoe gebruikt u selenium?
- Dosering: stem af op uw voeding en behoefte. Veel gebruikt is 50–100 microgram per dag als aanvulling; hogere doseringen alleen in overleg met een arts.
- Inname: bij een maaltijd innemen bevordert doorgaans de verdraagbaarheid.
- Combinaties: selenium komt vaak samen met vitamine E of zink voor in formules; kies een product dat past bij uw totale inname.
Wat zijn de bijwerkingen van selenium?
Selenium kan enkele bijwerkingen met zich meebrengen, zoals maagklachten, vermoeidheid, en in zeldzame gevallen neurologische symptomen. Een te hoge inname kan leiden tot selenose, wat zich uit in haarverlies en een knoflooksmaak in de adem. Raadpleeg altijd een zorgprofessional voor de juiste dosering en om eventuele risico's te bespreken.Overleg met uw arts bij schildklieraandoeningen, auto-immuunziekten, zwangerschap/borstvoeding, of als u medicijnen gebruikt. Bij gistallergie vermijdt u producten met seleniumgist; kies dan een andere vorm (bijv. selenomethionine of natriumseleniet). Respecteer altijd het etiket en overschrijd de UL niet.
Let op / Belangrijke opmerkingen
- Selenium supplementen zijn een aanvulling op een gezonde leefstijl, geen vervanging van gevarieerde voeding.
- Overschrijd de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid niet.
- Bewaar supplementen buiten het bereik van kinderen.
Bekijk selenium supplementen
Op zoek naar selenium? Bekijk de beste merken selenium online.
Bestel nu!FAQ
Mag u selenium gebruiken tijdens zwangerschap of borstvoeding?
Gebruik alleen volgens etiket en overschrijd de dosering niet. Overleg bij voorkeur met uw verloskundige of arts voordat u een supplement start.
Wat is het verschil tussen selenomethionine, seleniumgist en natriumseleniet?
Selenomethionine en seleniumgist bevatten organisch gebonden selenium, dat doorgaans goed opneembaar is. Natriumseleniet/-selenaat zijn anorganische vormen met andere opname-eigenschappen. Alle vormen leveren uiteindelijk selenium; kies vooral op basis van verdraagbaarheid en advies.
Kunt u te veel selenium binnenkrijgen met paranoten?
Ja. Het gehalte varieert sterk per noot. Eén tot twee paranoten kunnen al rond de ADH leveren. Eet ze met mate om overmatige inname te vermijden.
Wanneer kiest u voor een los seleniumsupplement in plaats van een multi?
Als u gericht een bepaalde dosering wilt (bijv. 50–100 µg/dag) of wanneer uw multivitamine weinig selenium bevat. Houd rekening met de totale inname uit alle bronnen.
Helpt selenium bij verkoudheid of griep?
Selenium ondersteunt de normale werking van het immuunsysteem, maar het is geen middel om ziekten te voorkomen of te genezen.
Bronnen
Voedingscentrum – Selenium: https://www.voedingscentrum.nl/ (zoekterm: “selenium”)
EFSA Dietary Reference Values – Selenium (ADH/UL): https://www.efsa.europa.eu/
NIH Office of Dietary Supplements – Selenium Fact Sheet: https://ods.od.nih.gov/factsheets/Selenium-Consumer/
IVG-info (Informatiecentrum Voedingssupplementen & Gezondheid) – Selenium: https://www.ivg-info.nl/
Keuringsraad – Claims-database (voor toegestane gezondheidsclaims): https://www.keuringsraad.nl/

